Mars: sezon 1


Lp Ep Tytuł
101Novo Mundo / Nowy Świat14.11.2016
Ed Grann i załoda Dedala

Dokument (2016). Wstęp, kilka scen z kronik archiwalnych, m.in. prezydent Kennedy zapowiada wysłanie człowieka na Księżyc, prezydent Obama przemawia w Kongresie przed misją Scotta Kelly'ego (o tym później). Poznajemy też międzynarodową naukową Fundację Mars - projekt mający na celu sfinansowanie wysłania człowieka na tę planetę. W jej skład wchodzą nie tylko czołowe agencje kosmiczne świata, ale również prywatne korporacje, jak SpaceX Elona Muska. ✔ W dalszej części poznajemy cele, jakie naukowcy stawiają sobie przed marsjańską misją. Słuchamy Roberta Zubrina, prezesa Fundacji Mars, o zagrożeniach wypowiada się Andy Weir, autor książki „Marsjanin” (przeniesionej w 2015 roku na ekran przez Ridley'a Scotta). Elon Musk skupia się na technicznych zagadnieniach wyprawy, jak założenie samowystarczalnej bazy na Czerwonej Planecie. Pojawia się też Stephen Petranek, którego książka stała się podstawą do stworzenia serialu, oraz wielu innych ludzi zaangażowanych w rozwój kosmicznych badań, jak Jim Green (jeden z dyrektorów NASA), Neil Tayson (Planetarium Haydena) czy Ann Druyan (Voyager Interstellar Mission1)). ✔ Problemów jest sporo. Dzisiejsza technologia pozwala wysłać na Mars maksymalnie 1-tonowy łazik, a sam statek załogowy będzie ważyć co najmniej 40 ton. Dowiadujemy się, jak będzie wyglądać procedura lądowania. Atmosfera Marsa jest zbyt rzadka, by wyhamować takiego kolosa, potrzebne będą specjalne silniki hamujące, spadochrony, osłony ablacyjne2). Załoga będzie narażona na ogromne przeciążenia, a także na usterki sprzętu - widzimy nieudany start rakiety SpaceX, która eksploduje po opuszczeniu wyrzutni.
Fabuła (2033). W siedzibie Fundacji Mars w Wiedniu przedstawiami są astronauci, którzy stanowić będą załogę Dadala. Jego twórca, prezes fundacji Ed Grann, oprowadza ich po pokładzie statku. Sześciosobowa ekipa jest międzynarodowa: dowodzi Amerykanin Ben Sawyer, pilotem jest również Amerykanka, Hana Seung, a Francuzka Amelie Durand, Nigeryjczyk Robert Foucault, Hiszpan Javier Delgado i Rosjanka Marta Kamen stanowią część naukową wyprawy. ✔ Przed startem emitowane są ostatnie wywiady astronautów, dzielą się swoimi obawami i marzeniami. Na szczęście start przebiega bez problemów, rakieta wynosi Dedala na orbitę, z której rusza w siedmiomiesięczną podróż. ✔ W centrum kontroli lotu jedną z koordynatorek jest Joon Seung, bliźniacza siostra Hany. ✔ Po 7 miesiącach Dedal dociera do Marsa. Musi wylądować w wyznaczonym sektorze, na którym przez lata gromadzone były wysyłane z Ziemi elementy bazy. Po rozpoczęciu manewru zejścia na powierzchnię Dedal sygnalizuje usterkę systemu paliwowego. Załoga nie wie, że system jest sprawny, zawiódł tylko mechanizm alarmowy. Do luku technicznego kieruje się dowódca, komandor Sawyer. Ma mało czasu, za 30 sekund statek wejdzie w atmosferę planety. Nie zdąży już wrócić do kabiny, przez kilkadziesiąt sekund narażony jest na ogromne przeciążenia i rzucanie po całym luku. ✔ Statek ląduje ponad 70 kilometrów od wyznaczonego miejsca. Dedal miał być domem astronautów, teraz nie wchodzi to w grę. Na dodatek ranny jest Sawyer. Choć ukrywa to przed załogą, ma urazy wewnętrzne, kaszle krwią. Załoga wsiada do łazika, który z nimi i niezbędnym sprzętem jest przeciążony o 2 tony. Ostrożnie i powoli ruszają w kierunku pierwotnego miejsca docelowego, by znaleźć schronienie w rosyjskim module warsztatowym.

202Grounded / Lądowanie zakończone21.11.2016
Scott Kelly

Dokument. Odcinek skupia się na tym, jak długotrwałe przebywanie w kosmosie wpłynie na ludzki organizm. Nikt nie wie, jak długo człowiek będzie w stanie przetrwać pobyt na Marsie3). ✔ Poznajemy Scotta Kelly'ego, amerykańskiego astronautę, który dla nauki zgodził się zostać swoistym „królikiem doświadczalnym”. To jego prezydent Obama fetował w Kongresie, gdy NASA zdecydowała się wysłać Kelly'ego na stację kosmiczną, by spędził tam prawie rok. ✔ Kelly 27 marca 2015 rosyjskim statkiem Sojuz TMA-16M poleciał na ISS4). Powrócił na Ziemię po 340 dniach. ✔ Lekarze mogą teraz przez lata badać powstałe w tym czasie zmiany organizmu Kelly'ego, ich rozwój i kierunek. Wybór jego osoby nie był przypadkowy: Scott ma brata bliźniaka Marka (też astronautę), który również wszedł do programu medycznego, jako najlepszy z możliwych żywych obiektów do badań porównawczych. Wiedza, jaką dzięki temu zdobędzie ludzkość, będzie bezcenna dla rozwoju nauk pozwalających utrzymać człowieka przy życiu w podróżach kosmicznych.
Fabuła. Załoga Dedala próbuje dostać się do miejsca ze składowanym sprzętem. Stan komandora Sawyera się pogarsza, już nie jest w stanie ukryć swych kontuzji. Zaczyna mieć majaki, śledzimy sporo retrospekcji, w których mały Sawyer buduje z ojcem na pustyni model układu słonecznego. ✔ W przeciążonym transporterze pęka oś, astronauci muszą resztę drogi pokonać pieszo. Sawyer część trasy jest w stanie przejść sam, jednak w końcu traci przytomność. Reszta załogi transportuje go na skręconych naprędce noszach. Goni ich czas - mają prawie wyczerpane baterie w kombinezonach, a nadciąga marsjańska noc, w której temperatura spadnie do minus 70-90 stopni Celsjusza. ✔ Udaje im się w końcu dotrzeć do modułu warsztatowego, przystępują do ratowania komandora. Jednak jest już za późno, obrażenia wewnętrze były zbyt rozgległe. Komandror Ben Sawyer umiera. Obowiązki dowódcy misji przejmuje Hana Seung.

303Pressure Drop / Spadek ciśnienia28.11.2016
Hana Seung

Dokument. Poznajemy problemy, jakie człowiek będzie musiał rozwiązać na początku pobytu na Czerwonej Planecie. Peter Diamandis z Planetary Resources5) wymienia te najważniejsze: astronauci będą potrzebowali przede wszystkim żywności, wody i osłony przed promieniowaniem.✔ Nie da się długo przebywać na powierzchni, najbezpieczniej będzie zbudować schronienie pod ziemią. NASA myśli o wykorzystaniu naturalnych jaskiń lawowych powstałych dzięki wulkanom szalejącym na Marsie setki milionów lat temu. Niestety, nadal nie wiemy, gdzie takie jaskinie się znajdują. ✔ Z kolei, by uzyskać wodę człowiek będzie musiał wykorzystać występujący na planecie lód. O jego złożach wspomina Jennifer Heldman z NASA. ✔ Astrofizyk Jedidah Isler omawia prace nad odkrywaniem planety. Jesteśmy na etapie rozpoznania prowadzonego przy użyciu sond i planetarnych robotów. Wciąż są one doskonalone, podobnie jak łaziki, które zapuszczają się w niezbadane dotąd zakątki. Wszystko to ma na celu odkrycie zasobów, głównie lodu. ✔ Na chwilę obecną człowiek zbadał tylko 3% powierzchni Marsa. Nicolas Thomas przedstawia projekt ExoMars6). Jest to jak dotąd najpoważniejsze przedsięwzięcie przygotowujące grunt pod wyprawę załogową. Satelita, lądownik, łaziki - ogrom środków ukierunkowanych na zbadanie planety, dokonanie pomiarów, wykonanie zdjęć, zebranie próbek. I znalezienie dogodnych miejsc pod budowę siedlisk ludzkich. ✔ Fabuła. Priorytetem dla załogi jest stworzenie stałego, bezpiecznego schronienia, gdyż zamieszkały przez nich warsztat jest przystosowany tylko dla dwóch osób. Marta Kamen wysyła drony w poszukiwaniu jaskiń, by znaleźć dogodne miejsce na pneumatyczny moduł mieszkalny. Koniecznie w pobliżu musi występować lód. ✔ Na Ziemi do głosu dochodzą rządy i konsorcja współfinansujące marsjański projekt. Naciskają na Eda Granna, by zakończył misję. Ten odrzuca taką myśl, ale czasu ma coraz mniej - jeśli z Marsa nie napłyną jakieś pozytywne wieści, zostanie sam. Tymczasem tam dochodzi do pogorszenia sytuacji: przeciążona instalacja, szwankujące filtry powietrza. Którejś nocy wybucha pożar. Załoga kryje się w komorze, Hana zamyka ich, a sama, w kombinezonie, wybija okno, by zdehermetyzować moduł, co ratuje ich wszystkich przed śmiercią. ✔ Ziemia naciska, by rozwinąć moduł mieszkalny na powierzchni. Oznaczać to będzie fiasko całej misji, astronauci będą mogli już tylko czekać na statek ewakuacyjny. Sytuację ratuje siostra Hany, Joon Seung z ziemskiego centrum: odnajduje na zdjęciach możliwą do zagospodarowania jaskinię. Marta Kamen opuszcza się na jej dno - idealnie nadaje się na bazę, a poniżej, w sąsiadującym uskoku, znajduje się też lód. Misja Dedala została uratowana, człowiek założył przyczółek na Marsie.

404Power5.12.2016
505Darkest Days12.12.2016
606Crossroads19.12.2016

01 | 02 | Opis | Sezony


1)
Voyager Interstellar Mission: współpracujący z NASA projekt powstały w California Institute of Technology zajmujący się eksploracją kosmosu poza naszym układem planetarnym.
2)
Warstwa ablacyjna: (źr. Wikipedia) termoodporne polimery pokrywające statki kosmiczne wzmocnione włóknami szklanymi lub węglowymi. Chronią przed nadmiernym nagrzewaniem aerodynamicznym.
3)
Niekwestionowanym rekordzistą nieprzerwanego pobytu w przestrzeni kosmicznej jest Rosjanin Walerij Poljakow, który na przełomie 1994/1995 spędził tam 437 dni, jednak nie był on później badany i monitorowany pod kątem zmian zachodzących w organizmie.
4)
ISS: International Space Station. Międzynarodowa stacja kosmiczna zbudowana przy udziale wielu państw (m.in. USA, Rosji, Chin, Kanady, członków Europejskiej Agencji Kosmicznej, Japonii, Brazylii). Jej pierwsze moduły zaczęły pracę w 1998 roku.
5)
Planetary Resources: organizacja zajmująca się m.in. opracowaniem technologii umożliwiającej w przyszłości eksploatację złóż w kosmosie.
6)
ExoMars: (źr. Wikipedia) wspólna misja badawcza Europejskiej Agencji Kosmicznej i Rosyjskiej Agencji Kosmicznej Roskosmos szukająca śladów procesów biologicznych i geologicznych na Marsie.
  • sezony/mars-01
  • ostatnio zmienione: 20.11.2018